Gündem Ortadoğu Avrupa Amerika Afrika Rusya-Kafkasya Asya Ekonomi Kültür-Sanat Çevre
Nijerya’da Bakanlar Yar’Adua’nın Tasfiyesinden Dolayı Sıkıntılıla

Abuja — Bakanlar “büyük bir ikilem” içerisindeler ve Cumhurbaşkanı Umaru Musa Yar’Adua’nın ölümcül hasta olduğuna inanılmasının “siyasi ötenazi” olarak adlandıranlar bile var. 1999 Anayasasının 144. maddesi uyarınca Federal Yürütme Konseyi Devlet Başkanını iş yapamaz durumda ilan ederek görevden tavsiye sürecini başlattı ve Senato da bu iddianın onu görevden almak için geçerli olduğunu denetleyecek tıbbi bir heyet oluşturacak.

George Oji ve Chuks Okocha, This Day
01 Mart 2010

Thisday bakanların çoğunun siyasi meşgaleler olmaksızın ailesinin ona rahatça bakabilmesi için Başkana “siyasi merhamet katli” planları sonucuna vardıklarını öğrendi. Bir bakan gazetye verdiği demeçte “Yar’Adua’yı görmek için her çaba bu zamana dek etrafındaki insanlar, özellikle eşi tarafından geri çevrildi. Bazı şeylerin gerçekten yanlış olduğundan şüphelenmemizin sebebi budur. Eğer iyi bir durumdaysa birlikte çalıştığımız Yar’Adua artık bizi kabul edecektir” dedi.

Fiili Başkan Goodluck Jonathan’ın bile Yar’adua’yı görmesine izin verilmediğini söyledi ve “bunun da başkanın iş yapamaz durumda olduğuna dair inancımızı kuvvetlendirdi” şeklinde konuştu. Kaynak bakanların onları ilk olarak göreve atayan Yar’Adua ile ilişkilerinden dolayı kararsız olduklarını da belirtti “ancak ülkenin menfaatleri için doğru olanı yapmalıyız. İleri gitmemiz gerekiyor” dedi.

Geçtiğimiz Çarşamba altı kişilik bir bakanlar heyetinin Suudi Arabistan’da Yar’Adua’yı görme çabalarının başarısız olması bakanlar hala Arabistan’da iken aynı gün Başkanın acilen Nijerya’ya gönderilmesi meseleleri iyice karmaşıklaştırdı. Delegasyonun başında olan Federal Hükümet sekreteri Alhaji Yayale Ahmed’in Yar’Adua’nın sağlık durumuna dair ne gördüklerini Çarşamba günü Yürütme Konseyine rapor olarak sunması bekleniyor.

Bu arada, Jonathan’ın kilit siyasi ve ticari figürlerle gelişmeler hakkında bilgi vermek ve iktidara geçince ana gündeminin neler olacağını açıklamak üzere bugün bir dizi danışma toplantıları başlatması bekleniyor. Jonathan’ın Halkın Demokratik Partisinin bazı üyeleriyle de görüşeceği duyumu alındı. Bu toplantı Abuja’daki Başkanlık sarayında gerçekleşecek.

Bu arada Başkan Vekili Nijer Nehri Temizleme projesi ile Nijer Deltasındaki kıyı koruma ve arazi ıslah projelerinin bir alakası olmadığını söyledi. Jonathan’ın Nijer Nehri Temzileme projesinden 19 milyarı Nijer Deltasındaki projelere aktardığına ve geçtiğimiz yıl Başkan Yar’Adua tarafından başlatılan projeyi iptal ettiğine dair spekülasyonlar yapılmaktaydı.

HDP yöneticileri üyelerinin Başkan Vekili ile olan toplantılarında Nijerya Valiler Forumu, Kwara Eyaleti Valisi Bukola Saraki, Bauchi eyaletinden Isa Yuguda, Gombe’den Danjuma Goje, Benue eyaletinden Gabriel Suswam ve Katsina eyaletinden Ibrahim Shema’nın da hazır bulunması bekleniyor. Bir kaynaktan alınan duyuma göre Vekil Başkanın siyasi eylemlerini tartışmak ve Başkanlık yapacağı dönemde neler yapmayı planladığını anlatacağı bir toplantı olacak.

Bu toplantıdan sonra Jonathan tüm valilerin katılmasının beklendiği Nijerya Valiler Forumunu daha büyük bir toplantıda ağırlayacak. Bu toplantı da Başkanlık Sarayında gerçekleşecek.

Ulusal Meclis Başkan Yardımcısına Başkan Vekili olarak hareket etme yetkisi veren bir karar geçirdiğinden beri bu Jonathan ile valiler arasındaki ilk resmi toplantı olacak. HDP valileri ile olan toplantının gündeminde Salı günkü geniş kapsamlı toplantının da olacağı haber alındı.

Basın ve Medya İlişkilerinden sorumlu Yardımcısı Ima Niboro aracılığıyla açıklama yapan Jonathan her iki haberin de yanlış olduğunu ve ülkenin barış ve birliğini yaralamak isteyen insanların ürünü olduğunu söyledi. Açıklamada “Nijer Nehri temizleme projesi ile Nijer Deltasındaki eyaletler için kıyı koruması ve arazi ıslahı projelerinin hiçbir ilişkisi yoktur. İkincisi bölgedeki af-sonrası projelerin bir parçasıdır ve Nijer Deltası af programına ayrılan bir fonla finanse edilecektir” dendi.

“Ulaşma Bakanlığı tarafından öngörülen plan uyarınca tüm kaynaklar Bayelsa, Delta ve Nehir için kullanılacaktır. Ancak kararın gözden geçirilmesiyle Nijer Deltasındaki Ondo ve Akwa Ibom gibi diğer eyaletlerde faydalanacaklardır.” Planın ikinci kez gözden geçirilmesine dair kararın ardındaki diğer bir etmenin Çevresel Etki Tayini olduğu ve su canlılarının ekolojisini ve denizciliği etkileyecek bu büyüklükteki bir proje için böyle bir kriterin gerekli olduğu söylendi.

Ancak tamamlanma ve onaylama için bir Çevre Tahakkukunun tamamlanması bir buçuk ya da iki yıl kadar sürebilir. Bu nedenle fonların Nijer Deltası af planının gözlerimizin önünde çözülmesini engellemek için iki yıldır bundan faydalanamayan eyaletlere af sonrası müdahale projelerine tahsis edilmesi gerekmez mi? “Başka bir amaçta mevcuttu. Bir Çevresel Etki Tahakkuku ile beraber de kanalın derinleşmesi daha hızlı bir sele sebebiyet verebilir ve buda çevredeki insanlar için nehir havzasının erozyonunu daha da kötüleştirebilirdi. Nijer Deltasındaki nehir kalkınma planlaması için bu hep bir sorun olagelmiştir. Bu nedenle genel istişare sonucunda, Dr. Jonathan Nijer Deltası eyaletleri valilerini davet etmiş ve onlardan halka istişare etmelerini ve ilerlemek için bir çözüm yolu bulmalarını istemiştir.” Valiler bir sonraki toplantı için geldiklerinde konumları açıktı: Nijer Deltası insanlarının karşı karşıya kaldıkları en büyük sorunlardan birisi kıyı koruma ve arazi ıslahıydı çünkü zaten çoğu mütemadiyen erozyon tarafından tahrip ediliyor. Federal Hükümetin aftan elde edilen kazancı acilen takviye etmesi ve bölgedeki insanlara göndermesi konusunda anlaşmaya varmışlardı.

Valilerin sunumlarının ardından hassas konumda olan insanların ve köylerin kıyılarını koruma çabalarına girişmek ve erozyona uğrayan arazilerin yeniden ıslah edilmesi konusunda oy birliğiyle bir karar alındı. Niboro, Jonathan’ın Finans Bakanını bu projenin uygulanması için Af girişimi kapsamında Nijer Deltası Bakanlığına 5,5 milyarlık bir fon tahsis edilmesi için harekete geçirdiğini söyledi. “Bu kesinleşmeden önce Ulusal Meclisten geçmesi gerek ayrıntılı bir idari süreçtir.” Sözcü, Nijer Nehrinin temizlenmesinin durdurulması için zaman olmadığını hatta projenin devam ettiğini ve her şeyin yolunda gittiğine dair saha raporlarının ellerine ulaştığını da ifade etti.

“36 milyarlık bu devasa proje Fırcados’tan başlayıp Warri ve Onitsha’yı geçerek Nijer Eyaletinde sona ermektedir. Bu hükümetin başlıca önceliklerinden birisi olarak bu projeyi gerçekleştirmek istiyoruz” şeklinde konuştu.

Eylem Kongresi bireyleri ve gurupları şu anda ülkeyi sarsan liderlik krizinin gruplaşmalara sebebiyet vermemesi konusunda uyardı ve bunların ulusal meseleler olduğunu ve anayasal araçlarla çözümlenmesi gerektiğini ifade etti.

Ulusal İlan sekreteri Lai Mohammed tarafından dün yayınlanan bildiride herkesin Jonathan’ın güneyliler veya Hıristiyanlar için değil tüm Nijeryalılar için görevde olduğunu akılda tutması gerektiği belirtildi. “bu nedenle etnik guruplara ve dini liderlere hizipleşmelere karşı bildirilerde bulunmalarını şiddetle tavsiye ediyoruz ve 1993’teki başkanlık seçimlerinden sonra ortaya çıkan bir durumla karşılaşmamayı umuyoruz.”

Çeviri: Ayşen Baylak